رود هاليس به طرف پتريه « 1 » كه پايتخت قديم هيتيت « 2 » بوده منحرف شده از آنجا به طرف جنوب و جانب كوه توروس متوجه شده در ساموستا برود فرات ميرسيد و در نينوا با دجله تلاقى ميكرد و بعد از آنكه مقدارى از راه امتداد رودخانه را متابعت مينمود از كشور كس‌سىها عبور كرده بشوش منتهى ميشد . تأثير راه شاهى در توسعهء افق ولاياتى كه محل عبور اين جاده بودند البته شديد بوده و اهميت آن در نظر يونانيها از اينجا معلوم مىشود كه در نقشه‌هاى قديم جغرافيون يونانى نموده شده و توجه مخصوص به آن كرده‌اند . اهتمام داريوش در بسط و توسعهء كشور بر فرض اينكه داريوش به كشورهاى وسيعهء خود قانع بود اين نكته را در نظر داشت كه مادام كه بر وسعت دولت ايران چيزى نيفزوده شهرت و بلندنامى تحصيل نخواهد نمود . از طرف شمال كشور او به حدود طبيعى رسيده بود كه تجاوز از آن‌ها اشكال داشت از قبيل درياى سياه و جبال عظيمهء قفقاز كه هنوز مانع عمليات مهندسين راه‌آهن روسى است و بحر خزر و صحارى آسياى مركزى ، در سمت جنوب هم بيابانهاى افريقا و عربستان و اقيانوس هند بود و بنابراين توسعهء كشور از همه طرف ممكن نميشد و محدود بنقاط مخصوص ميگرديد . مقصود داريوش از جنگ با سيت‌ها مقصود داريوش را از اقدام به جنگ با طوائف سيت يا سكاها نويسندگان مختلف آن را بطور مختلف نقل كرده‌اند مثلا گروت « 3 » مورخ انگليسى آن را لشكركشى سفيهانه گفته ليكن راولينسن ميگويد اين جنگ تدبير خوبى بوده است براى اينكه خطوط ارتباطيه را جهة پيش رفتن به طرف يونان حفظ نمايد چه اين فقره به عقيدهء مورخ مزبور همواره مقصود اصلى داريوش بوده است . عقيدهء ماسپرو نيز تقريبا همينطور است ليكن تصور مىكند اطلاع داريوش از بعد مسافت ولايت سيت‌ها از خط حركت منظور او ناقص بوده است . هولم شرح اين لشكركشى را باختصار گذرانيده و معتقد است بر اينكه باعث نفوذ و

--> ( 1 ) - Pteria . ( 2 ) - Hittite . ( 3 ) - Grote « تاريخ يونان » جلد سوم صفحهء 188 « مؤلف » .